Geleceğin Meslekleri için Hangi Beceriler Şimdiden Geliştirilmeli

Geleceğin meslekleri için hangi beceriler şimdiden geliştirilmeli sorusunun cevabı olarak, seçilecek iş koluna göre farklı becerilerin üzerine eğilmek önem taşır. Çeşitli iş alanlarında, kariyer başarısı değişen iş dünyasında hızlı bir dönüşüm de gerçekleştirmektedir. Geleneksel meslek unvanları isimlerini korusa da dönüşen talepler ve ihtiyaçlar doğrultusunda yeni meslekler ortaya çıkmaya devam etmektedir. Özellikle teknolojinin hızlı bir şekilde ilerlemesiyle geleceğin meslekleri için hangi beceriler şimdiden geliştirilmeli sorusu odak noktasındadır.

Yapay zekâ, otomasyon ve dijitalleşme, rutin işleri makinelere devrederken insana olan ihtiyacı da minimize etmeye başlamıştır. Gelişen teknolojiler sayesinde yeni meslek alanları oluştuğundan, yeni ve güncel beceriler de bu meslekler içerisinde kullanılacak şekilde değişkenlik göstermektedir. Bahsedilen bu yetkinlikler sadece mesleki beceriler olarak değil, geleceğin meslekleri için gerekli beceriler olarak da ele alınmaktadır. Eleştirel düşünme ve duygusal zekâ gibi alanların gelişimi de bu noktada önemlidir.

Neden Meslekten Çok Beceriler Üzerine Konuşmalıyız?

Geleceğin meslekleri ele alınırken, mesleklerden çok beceriler üzerine konuşulması gerekiyor. Bunun temel nedenlerinden biri, yeni meslek alanlarını mevcut mesleki becerilerin yanı sıra yeni ihtiyaçlar doğrultusunda da ortaya çıkan becerilerin desteklemesidir. Otomasyon sistemlerini kullanabilme, yapay zekâyı eğitebilme ya da farklı bilimsel alanlardaki yeni teknolojilere adaptasyon gibi pek çok yeni yüzyıl becerileri bu noktada ön plana çıkmaktadır. Mesleki değişim ve dönüşümlere yeni nesil becerileri hız kazandırmaktadır. Meslekler, değişim ve dönüşüm aşamasına hızlı adapte olabilen, yetkinliklerini geliştirebilen kişilerin ellerinde değişmektedir.

Geleceğin meslekleri için gerekli beceriler ile birlikte gelecekte trend olacak meslek alanlarında yer almak isteyen kişiler, yaşam boyu öğrenmeye odaklı olmalıdır. Bununla birlikte tüm kariyer olanaklarının yanında bir beceriyle bütünleşik olarak kullanabilecekleri çoklu beceri geliştirme stratejilerini öğrenmelidir. Bütünleşik bakış açısına sahip olan kişiler, yeni nesil becerileri daha kolay edinebilir. Bunun haricinde bu becerilerin neden öğrenilmesi gerektiğinin de bilincinde olmak önemlidir. Öğrenciler, tercih edecekleri her meslekte aranan kilit kişiler olmak için yeni nesil mesleklerden çok bu mesleklerde kullanabilecekleri yeni yeteneklere öncelik vermelidir.

Özellikle otomasyon ve yapay zekânın hızlı bir şekilde ilerlemesi ve yükselme dönemine girmesi, meslek gruplarını da bir değişime sürükledi. Pek çok geleneksel mesleğin görev tanımı değişirken, mesleki beceriler de aynı şekilde değişime uğruyor. Geleneksel mesleklerde yapılması gereken işler, meslekler insan hayatına ilk dâhil olduğu şekilde kalmıyor. Bu da değişime hızlı adapte olmanın yanı sıra meslek unvanlarından bağımsız olarak kariyer esnekliği ilkesini de beraberinde getiriyor.

Geleceğin Meslekleri İçin 4 Ana Beceriler Kümesi

İnsanı temel alan pek çok alanda, çeşitli meslek grupları geleneksel meslekler olarak ön plana çıkmaktadır. Mesleki becerilerin gelişimi noktasında, 21. yüzyıl becerileri öğrenciler için geleceğin iş dünyasında ihtiyaç duyulan yetkinlikler içerisinden seçim yapılırken ilgi alanlarına göre seçim yapmak önemlidir. Çocuklar, gelecekte de insan faktörünün öne çıktığı becerilere ihtiyaç duyacaktır. Teknoloji her ne kadar ilerlese de insan odaklı beceriler pek çok meslekte ihtiyaç duyulan alanlar olmaya devam edecek yeteneklerdir.

Düşünme becerisi, dijital ve teknolojik beceriler, bireylerin insanlarla olan ilişkileri ve liderlik modellerini öğrenmesi, kişisel gelişime yönelik beceriler gibi pek çok konu gelecekte temel olarak geliştirilmesi gereken ana beceriler içerisinde yer alır. Bu beceriler, her meslekte uygulama aşamasında kolaylık sağlamak için kazanılması gereken yeteneklerdir. Özellikle karmaşık olaylarla ilgili karar alabilme ve kriz anlarını yönetebilme kısmında bireylerin etkin rol almasını sağlamaktadır.

Düşünme Becerileri (Eleştirel Düşünme, Problem Çözme, Yaratıcılık)

İnsan düşünce yoluyla çözüm üretebilen bir varlıktır. Bu da geleceğin meslekleri için hangi beceriler şimdiden geliştirilmesi noktasında en temelde düşünebilme yeteneğinin gelişmesi ile mümkündür. Düşünebilen bir insan, üretir ve ürettiği çıktıların üzerine optimizasyon becerisi de kazanır. Bunun yanı sıra farklı düşünce biçimleri ile tanışarak, bunların karar alma süreçlerinde mesleki konularda aralarındaki farkı da özümser. Eleştirel düşünme yöntemlerini öğrenen bireyler, kendilerine sunulan sonuçlar üzerinde olumlu ya da olumsuz yanları görebilen ve bunu aktarabilen kişiler halini alır.

Düşünme becerisi gelişen bireyler, geleceğin meslek kolları içerisinde problem çözme yetisi de kazanabilmelidir. İş hayatında da günlük hayatta olduğu gibi pek çok problem vardır. Problem, içinde insan olan her meslek kolunda ortaya çıkabilen doğal bir süreçtir. Belirsizlik durumlarında problem çözebilen bireyler, iş hayatında ön plana çıkar. Analiz etme, tanımlama ve sentez becerisi gelişen kişiler olaylara farklı bakış açılarından bakabilir. Bunun yanı sıra yenilikçi fikirleri üretirken de hızlı karar alma becerisini çok daha kolay kazanır. Sistematik adımlarla ilerleyen süreçlerde düşünme becerileri daha hızlı gelişir.

Düşünme becerilerinin çocuklarda geleceğe yönelik beceri geliştirme noktasında son aşaması da yaratıcılığı teşvik etmesi olarak tanımlanabilir. Yaratıcı bireyler, yeni fikirlere açıktır. Bu fikirleri üretmeye ve çevreden gelen yaratıcı fikirleri değerlendirmeye daha yatkındır. Düşünme becerileri gelişen bireyler, kalıpların dışına çıkarak farklı yollarla yeni fikirleri üretebilir. Değer yaratır ve disiplinlerarası çalışma yürütme konusunda zorlanmazlar.

Dijital ve Teknolojik Beceriler (Dijital Okuryazarlık, Kodlama, Veri ile Düşünebilme)

Çağımızda olduğu gibi gelecekte de dijital ve teknolojik becerilerin yeterliliği önemlidir. Dijital alanda kazanılacak pek çok beceri, dijital teknolojileri yaşamımıza entegre edecek yeni meslek kollarında işe yarayacak. Bu sebeple de en temel dijital beceri olarak dijital okuryazarlığın kazanılması oldukça önem taşıyor. Temel mobil uygulamaların kullanılabilmesi, bilgisayar ve program kullanımı, temel veri okuyabilme becerisi gibi alanlarsa dijital okuryazarlık oldukça önem kazanıyor. Bunun yanı sıra dijital güvenlik noktasında da bilinçli bir toplumun inşası konusunda dijital okuryazarlık oldukça önemli.

Geleceğin meslekleri için hangi becerileri geliştirmeliyiz konusunda temel seviye kodlama bilmek de kişileri ön plana geçirecek yeteneklerden olacak. Teknolojinin nasıl çalıştığını bilmek, onu anlamak ve basit otomasyonlar kurgulamak oldukça önemli. Herkesin kendi yapay zekâsını oluşturması planlanan gelecek dönemlerde özellikle kodlama kısmında bilgi sahibi olan kişiler dijital işlerde öne çıkacak isimler olacak. Uygulama modelleri geliştiriebiliyor olmak ve veri okumak da bu noktada besleyici olacak. Veri okuyabilmek, dijital okuryazarlık alanında en önem taşıyan temel taşlardan biri haline gelecek. Gelecek nesiller veri ile düşünebilmeyi öğrenecek.

İnsan İlişkileri ve Liderlik (İletişim, İş Birliği, Empati)

İletişim becerileri kazanma konusunda duyguları, fikirleri ve bilgileri bir araya getirmek her meslek grubunda önem taşıyor. İnsan ilişikileri konusunda ve liderlik becerilerinin gelişmesi noktasında işbirliği modellerini öğrenmek gelecekteki mesleklerde rol alacak kişileri öne çıkarıyor. İletişim becerilerini hem sözlü hem yazılı olarak geliştirmek gerekiyor. Açık ve etkili iletişim kurma becerileri, takım çalışması konusunda öne çıkıyor.

İnsan ilişkileri konusunda başkalarının bakış açısıyla farklı yöntemleri ele alabilmek gelecekte işe yarayacak dört temel beceriden biri. Farklı görüşlere sahip kişilerle ortak iş kültürünü oturtmak sektör her ne olursa olsun önem taşıyor. Bu da geleceğin becerileri içerisinde insan ilişkileri ve liderlik modellerini destekler. Ortak bir amaca yönelik farklı görüşleri bir araya getirme konusunda iletişim tekniklerine hâkim olmak önemlidir. Empati duygusu ile farklı kişilerin bakış açısını anlama konusunda da temel iletişim becerilerine hâkimiyet geleceğin meslekleri konusunda önem taşır. 

Kişisel Beceriler (Dayanıklılık, Uyum, Merak ve Yaşam Boyu Öğrenme)

Başarısızlıklar ve zorluklar karşısında herhangi bir meslekte kişisel becerilere dayanarak gelecekteki mesleklere yön vermek mümkündür. Geleceğin meslekleri için hangi beceriler şimdiden geliştirilmeli konusunda ilk olarak dayanıklılık ele alınması gereken bir konudur. Başarısızlıklar ve zorluklar karşısında yılmamak, hızlı toparlanmak ve buna bağlı olarak motivasyonu da korumak kişisel beceriler içerisinde öne çıkan bir konudur.

Dayanıklılığın yanı sıra çalışma kültürüne uyum, hızla değişen iş ortamlarında yeni teknolojilere ve beklenmedik durumlara hızlıca adapte olabilme konusu geleceğin mesleklerinde yer alacak beceriler içindedir. Hızlı karar alma, ekip yönetimi için önemli bir detaydır. Kriz anlarını yönetme, beklenmedik durumlara kolayca ayak uydurabilme konusu bu noktada önem taşır. Tüm bunların yanında sürekli olarak öğrenmeye açık olmak da kişisel beceriler arasında yer alır. Çocuklarda geleceğe yönelik beceri geliştirme konusunda temel becerilerin oturması seçeceği meslek her ne olursa olsun onlar için yönlendirici olacaktır. 

Bu Beceriler Yaşa Göre Nasıl Geliştirilebilir?

Çocuklar farklı bilişsel süreçlerle öğrenmelerini gerçekleştirir. Öğrenme ihtiyaçları her yaş için farklıdır. Bu sebeple de öğrenme becerilerinin her yaş için farklı süreçlerle geliştiğini söylemek mümkündür. Gelişim, yalnızca akademik becerilerin kazanılması ile olmaz. Akademik becerilerin yanı sıra çocuğun fiziksel ve duygusal gelişimi de önemlidir. Çocuğun yaş grubuna uygun etkinlikler ve çocuk gelişiminde yaş grubuna yönelik yaklaşımlar çocuğun temel becerilerini gelecek mesleklerde kullanması için geliştirmesine olanak sağlar.

Becerilerin gelişimi için çocukların yaş grubuna yönelik aktiviteler gerçekleşmesine imkân verilmelidir. Evde ebeveynler olarak çocuklarla bilişsel ve zihinsel gelişimi destekleyici faaliyetlerde bulunabilir, bunun yanı sıra sosyal ortamda ve okulda da bu durumun desteklenmesini sağlayabilirsiniz. Gelişim yalnızca akademik ortam ile sınırlı kalmadığında çocuk için daha sağlıklı bir süreç olacağından, yaş grubuna yönelik öğrenmesi gereken temel becerilerini yaş grubuna uygun bir şekilde öğrenmesi kolaylaşacaktır.

İlkokul Dönemi İçin Öneriler

Çocuklar ilkokul döneminde temel sosyal becerileri öğrenmeye yönelik yetenekleri kazanmalıdır. Temel sosyal beceriler içerisinde yer alan dinlenme, duyguları anlama ve anlamlandırma, topluluk ortamlarında zorlukların üstesinden gelme gibi beceriler bu yaşlarda kazanılır. Çocuklar, benmerkezci bir bakış açısından topluluk kültürüyle hareket etmesi gereken bir bütünün parçası olmaya ilkokul döneminde ilk kez geçiş yapar. Grup ile birlikte hareket etmeyi öğrenen çocuk, ilk kez bu yaşlarda kendinden farklı bireylerle de işbirliği modellerini öğrenmeye başlar.

Kurum kültürü oturmuş okullarda, çocuklar sosyal olmayı daha kolay bir şekilde öğrenir. Çocukların becerilerine uygun etkinlikler ve organizasyonların yoğunluğu bu tür okullarda daha fazladır. Bu nedenle de ilkokul özel okul seçiminde temel becerilerin kazanılmasına odaklanmak önemlidir. Çocuklarla oynanan basit kodlama oyunları, yapbozlar gibi etkinlikler ile birlikte oyun tabanlı öğrenme sağlanır. Bu da çocuklardaki merak duygusunun bu yaşlarda pekişmesini destekler.

İlkokul döneminde basit problem çözme becerilerini geliştirmek önemlidir. Hikayelerle empati kurmak, hikaye içerisinde geçen kahramanın yerinde olsan ne yapardın bakış açısını öğretmek gibi örneklerle çocuklar farklı bakış açılarını kazanmaya başlar. Bunun yanında grup oyunları içerisinde rol alması önemlidir. Çocuklar bu yaşlarda grup oyunlarıyla birlikte işbirliğini öğrenir.

Ortaokul Dönemi İçin Öneriler (Ortaokul özel okul vb. bir kelime ile 1 adet link çıkışı: https://www.erakoleji.k12.tr/ortaokul)

Ortaokul döneminde, ilkokula göre daha karmaşık yapılar hakkında çözüm üretme becerisi kazanılmalıdır. Geleceğin meslekleri için geliştirilmesi gereken beceriler arasında araştırma ve temel eleştirel okuma becerileri bu yaşlarda oturur. Eleştirel okuma, beynin çok fonksiyonlu bir şekilde düşünmesini sağlar. Bunu yanı sıra öğrencilerde, temel dijital güvenlik becerileri de bu yaşlarda kazanılan bir yetenektir.

Öğrencilerin gelecek mesleklerinde kullanabileceği temel becerilerden biri de nitelikli tartışma ortamı içerisinde kendini ifade edebilmektir. Bu noktada münazara gibi etkinliklere katılımı öğrenciler için önemlidir. Münazaralar, öğrencilerin eleştirel düşünmesini sağlayan ve kendilerini temel düzeyde ifade etmelerine yarayan etkinliklerden biridir. Münazaraların yanında bilim kulüpleri gibi topluluklarla çocuklar merak duygusunu geliştirebilir. Ortaokul çağlarında temel düzeyde kodlama eğitimi almak da ileride karmaşık algoritmaların inşa edilmesi konusunda yönlendirici bir eğitim olabilir.

Lise Dönemi İçin Öneriler

Lise düzeyi bir gencin meslek edinmek istediği alan için uzmanlaşmaya hazırlanması gereken bir süreç olarak değerlendirilmelidir. Bu noktada öğrencilerin kaliteli bir eğitim almasının yanı sıra mesleki becerilerini destekleyebilecek orta ve ileri düzey becerileri kazanması önemlidir. Akademik kariyerin yanı sıra bunları destekleyecek becerilerin de kazanılması geleceğin meslekleri ve dijital beceriler ele alındığında ayırt edici olacaktır. İleri düzey problem çözme becerisi, liderlik rollerinin kazanılması, kariyer yolculuğu ile ilgili bilgilerin derinleştirilmesi gibi süreçler bu yaşlarda ortaya çıkar.

Lise dönemi için mentörlük programları, simülasyon tabanlı eğitimler ve kaynağını gerçek dünyadan alan sorunlara çözüm üretilmesi gibi konular mesleki becerilerin gelişmesine katkı sunar. Gerçek örnekler üzerinden çözüm üreten kişiler, iş hayatının bir bir nevi simülasyonu gibi çalışma gerçekleştirmiş olacaktır. Geleceğin meslekleri için gerekli beceriler içerisinde veri analizi yapabilme gibi ileri düzey eğitimlerin yanı sıra sürdürülebilirlik ile ilgili temel eğitimlerin alınması avantaj olabilir. Bu noktada lise özel okul seçenekleri içerisinde kapsamlı beceri eğitimleri veren özel okulların tercih edilmesi uygun olabilir.

Evde ve Okulda Gelecek Becerilerini Desteklemek İçin 10 Öneri

Dijital çağın da getirisi ile pek çok meslek dönüşüyor. Gelecekte mesleklerin yerini yenileri alacak olsa da mesleklerin gerçekleştirilebilmesi için bazı becerilerin geliştirilmesine ihtiyaç duyulacak. Özellikle okul çağında kazanılan becerilerin kalıcı olarak öğrenilmesi ve pekiştirilmesi, çocukların yeni keşiflerinin de önünü açacak. Evde ve okulda geleceğin meslekleri için geliştirilmesi gereken becerileri sıralamak gerekirse şöyle listelenebilir:

1. Çocuklara “Neden?” diye sorma kültürünü teşvik etmek, sorgulamalarını sağlamak onların eleştirel düşünme becerisini geliştirecektir. Bir fikrin hem iyi hem de kötü yanlarını görebilecek, sorunla karşılaştıklarında çözmenin farklı bir yolu olabilir mi sorusuna cevap arayacaklardır. Aynı şekilde farklı bakış açılarının görmek için münazara turnuvalarının düzenlenmesi de önemlidir.
2. Hata yapmak doğaldır ve çocuklar hata yapmaktan korkmamalıdır. Bazen bir duyguyu, gerçeği ya da durumu görmenin en temel yolu hata yapmaktan geçer. Başarısızlık anlarında bir şeyin ilk denemede olmayacağını, hatta mükemmel olmak da zorunda olmadığını öğretmek adına hata yapabilmenin de insana ait olduğunu öğretmek önemlidir.
3. Dijital araçlarla erken tanışmayı ve bu araçları verimli bir şekilde kullanmayı öğretin. Çocukların teknolojiyi tüketmek yerine üreten ve onun bir parçası olan bir konuma getirmek, dijital güvenliğini sağlayarak onlara uygun bir alan açmak hayatına teknolojiyi entegre etmesini sağlar. Basit kodlama oyunları, görsel programlama dilleri ve robotik setler gibi süreçlerle öğrenmesi sağlanabilir.
4. Evde ya da okulda birlikte problem çözme becerisini kazandırmak önemlidir. Bozduğu bir eşyayı tamir etmesine izin vermek, yemek yaparken yardım etmesini sağlamak, disiplinlerarası çalışmalarda takım projelerinde bulunmasını sağlamak çocukların gerçek hayatta da bu becerileri uygulayabileceği bir alan açar.
5. Hikayelerde ya da gerçek olay kurgularındaki karakterlerin yerine kendini koymasını sağlamak temel insan ilişkileri içerisinde de empati duygusunu geliştirir.
6. Yaşam boyu öğrenme tekniklerini okul çağlarında kazanılması gereken beceriler arasındadır. Sınıf dışındaki kulüplerde görev almak, çocuğun ilgi alanına yönelik bir kursa gönderilmesi gibi merakını besleyen şeylere yönelmesi bu konuda önemlidir.
7. Yaratıcılığı destekleyen resim, tiyatro gibi faaliyetlere katılımı ya da basit malzemelerle bir el işi tasarımı gibi etkinlikler hayal dünyasını geliştirebilir.
8. Aktif dinleme ve etkili iletişim becerisi kazanmak için, çocuğunuzla konuşurken cep telefonu, televizyon gibi cihazları izlemeden göz teması kurarak iletişime geçebilirsiniz. Bu ona rol model alarak öğrenme yeteneği de kazandıracaktır. Bunun yanında, topluluk önünde konuşma becerilerinin gelişmesi için de düzenli konuşma pratikleri yaptırılabilir.
9. Liderlik becerilerinin gelişmesi için grup sözcülüğü, takım temsilciliği gibi bir bütünün parçası olması sağlanabilir.
10. Kendi sorumluluğunu alabilen bir birey olmak geleceğin mesleklerine yönelik becerilerde oldukça önemlidir. Bu noktada zamanı organize edebilmek ve finansal kaynak yönetimini yapabilmek de önemli bir beceridir.

ERA Koleji Bu Becerileri Nasıl Destekliyor?

ERA Koleji, çağdaş eğitim kadrosu sayesinde uzman öğretmenlerle öğrencileri bir araya getiriyor. Sınıflarında uyguladığı 5G modeli sayesinde çocukların akademik, sosyal, fiziksel, bilişsel ve psikolojik gelişimlerini destekliyor. Bu sayede her yaş grubuna yönelik olarak gelişim dönemlerinden beklenen becerilerin kazanılması konusunda katkı sunuyor. ERA YES olarak adlandırılan Yenilikçi Eğitim Sistemi içerisinde takip edilebilir, öğrenme ortamında desteklenen ve öğrencileri gerçek hayata hazırlayan bir süreç işletiyor.